ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΗΣ ΚΟΠΕΓΧΑΓΗΣ.

Αναδημοσίευση

www.Apodimos.com – Αναδημοσίευση

Γνωρίζοντας ότι σχεδόν όλοι Απόδημοι και περισσότεροι από τους Κυπρίους και Έλληνες έχουν σοβαρά ενδιαφέροντα για τις κλιματικές αλλαγές που είναι ήδη παρούσες και απειλούν την ανθρωπότητα , για αυτό τον λόγο παρουσιάζουμε αυτή την αναδημοσίευση, από την ιστοσελίδα kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_oiko ευχαριστώντας και την kathimerini.gr και συγχαίρουμε τις κυρίες ή διδες Μανίνα Ντάνου Αλεξάνδρα Μανδράκου, Λίνα Γιάνναρου, Τάνια Γεωργιοπούλου, για την εμπεριστατωμένη και κατατοπιστική παρουσίαση τους. «H Κοπεγχάγη είναι μόνο η αρχή». Αυτό είχε να πει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, αλλά και ο Μπαν Κι Μουν, γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, μετά το πέρας της αποτυχημένης Διάσκεψης της Κοπεγχάγης για το Κλίμα. Στην πραγματικότητα, η Κοπεγχάγη είναι για πολλά πράγματα το τέλος. Το τέλος της λογικής, της υπομονής, προς στιγμήν ακόμα και το τέλος της ελπίδας. Το γεγονός πως οι ΗΠΑ αποφάσισαν τώρα για πρώτη φορά να μπουν στις διαπραγματεύσεις για την τύχη του κλίματος, για τις κλιματικές αλλαγές που είναι ήδη παρούσες και απειλούν την ανθρωπότητα (και όχι τη φύση), δεν σημαίνει ότι είμαστε στην αρχή. Το ότι η Ε.Ε. δίστασε για άλλη μια φορά να αναλάβει δυναμικό ρόλο και να «σπρώξει» τις εξελίξεις, και αρκέστηκε στο να εκφράσει την απογοήτευσή της για την έκβαση, δεν είναι μόνο θλιβερό, είναι πλέον και εξοργιστικό.

Το ότι αυτή η γενιά είχε την ευκαιρία να αλλάξει τον κόσμο, όχι μόνο δίνοντας λύση στο κλιματικό πρόβλημα, αλλά παίρνοντας άλλη ρότα στον τρόπο που θα κυνηγά πια την ανάπτυξη και την ευημερία της -λιγότερο εντατικά, λιγότερο καταστροφικά, λιγότερο κατακτητικά, πιο ανθρώπινα, βιώσιμα, αποτελεσματικά-, αλλά τελικώς αποφάσισε να τον αφήσει ίδιο και χειρότερο, είναι ένα πλήγμα. Οχι μόνο για το περιβάλλον. Και για τη λογική. Εννέα προσωπικότητες της ελληνικής ζωής, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο ασχολούνται, δουλεύουν ή νοιάζονται για το περιβάλλον, μιλούν στο ΟΙΚΟ για τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους μετά την αποτυχία της πολυαναμενόμενης Διάσκεψης της Κοπεγχάγης.

Το ναυάγιο της Κοπεγχάγης

Εννέα προσωπικότητες μιλούν στο OIKO για τη Διάσκεψη που δεν άλλαξε τον κόσμο.

Επιμέλεια: Μανίνα Ντάνου

Ρεπορτάζ: Αλεξάνδρα Μανδράκου, Λίνα Γιάνναρου, Τάνια Γεωργιοπούλου

• Oχι Διάσκεψη Kορυφής, αλλά... πάτου. Ιωάννα Καρυστιάνη Συγγραφέας

Κάθε τρεις και δύο, πολυπληθείς, πολυδάπανες και πολυδιαφημισμένες παγκόσμιες συναντήσεις για τα μεγάλα προβλήματα, τα δράματα και τις τραγωδίες της εποχής. Δεκάδες χιλιάδες πολιτικοί, διπλωμάτες, ειδικοί απεσταλμένοι και ειδικοί επιστήμονες πληρώνονται καλά και ξοδεύουν πολλά σε πηγαινέλα, σε δείπνα, σε φανερές τελετές και μυστικές μεθοδεύσεις και σε λογιών-λογιών καμπάνιες, προετοιμάζοντας για καιρό αυτό που προκύπτει τελικά: άλλη μια μεγάλη νίκη της αγοράς, άλλη μια ήττα της ζωής. Από πότε έχει ο κόσμος να νιώσει ανακούφιση, να πάρει μια μεγάλη ανάσα με τις αποφάσεις που λαμβάνονται στα διάφορα G, τα 7, τα 8, τα 20, τα 77, τις γενικές συνελεύσεις του ΟΗΕ και τις παγκόσμιες διασκέψεις;

Η φωνή των φτωχών χωρών που πληρώνουν τα σπασμένα της ανάπτυξης των πλουσίων με πολέμους, νεκρούς, μόλυνση, επιδημίες, πρόσφυγες και μετανάστες δεν μετράει. Οι μελέτες και οι προειδοποιήσεις των μη «ενσωματωμένων» επιστημόνων και των ανεξάρτητων ερευνητών δεν πιάνουν τόπο. Οι χρυσοπληρωμένοι, γερασμένοι και κηδεμονευόμενοι διεθνείς οργανισμοί δεν τολμούν να επιβάλουν κυρώσεις στους ισχυρούς όταν ξεκινούν πολέμους για να κλέψουν ξένο πετρέλαιο και ξένους πόρους, όταν υποκινούν και χρηματοδοτούν πραξικοπήματα, όταν αρνούνται να συμμορφωθούν με πρωτόκολλα για την προστασία του περιβάλλοντος. Στην Κοπεγχάγη, οι 192 χώρες πήραν μέρος όχι σε διάσκεψη κορυφής, αλλά πάτου. Τα ένα-δυο βηματάκια ήταν το γνωστό φύλλο συκής, που όμως δεν ξεγελά πια. Ο κόσμος βλέπει τους πλέον «αρμόδιους», ένα σωρό μεγαλόσχημους, σταρ της πολιτικής, καμένους σε απανωτές αποτυχίες και φούσκες, στην κρίσιμη στιγμή να στέκονται σούζα μπροστά στις πολυεθνικές και τις τράπεζες. Το πάνω χέρι στα πράγματα έχουν οι γενιές που κλείνουν τον βιολογικό τους κύκλο και παίρνουν στο λαιμό τους τις επόμενες. Οι νέοι, λοιπόν, θα αποδεχτούν ότι δεν θα προλάβουν μάλλον να πεθάνουν στον καιρό τους από φυσικό θάνατο;

Θα υποταχθούν στον μοιραίο τελικά ρόλο του καταναλωτή, και όσο πάει; Θα κάτσουν φρόνιμοι να περιμένουν πότε θα δεήσει η διεθνής κοινότητα να φτιάξει νέα θεσμικά και πραγματικά αδέσμευτα όργανα αποφάσεων; Θα χουχουλιάζουν μπροστά στην τηλεόραση που παίζει το μπαρουτοκαπνισμένο Νομπέλ Ειρήνης; Θα μαζοχίζονται με ταινίες καταστροφής, παγετώνες που λιώνουν, πόλεις που πνίγονται και μυριάδες ανθρωποθυσίες στο βωμό των υπερκερδών; Θα τη βγάζουν απλώς μπροστά στον υπολογιστή παρακολουθώντας τι καταφέρνει με τα ωραία δάση της μια μακρινή Κόστα Ρίκα; Θα αρκούνται σε κόσμιες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας μπροστά σε κοινοβούλια και πρεσβείες που το σύστημα τείνει να τις απορροφά και να τις ξεπερνά; Νομίζω πως η ανάγκη, τα τρομακτικά αδιέξοδα και το άγριο και κατ' εξακολούθησιν δούλεμα θα τους στρέψουν στην οργή. Κι αν καταντήσαμε να τρέμουμε μόνο την ύφεση στις αγορές και όχι την ύφεση στον πολιτισμό, στην αλληλεγγύη και την ανθρωπιά, ίσως τελικά να είναι η μόνη ελπίδα

• Μειώστε μας, ανακυκλώστε μας. Δεν είμαστε τίποτα. Φώτης Αναστασιάδης Μηχανικός Περιβάλλοντος, υπεύθυνος Διαχείρισης Εργων Περιβαλλοντικής Οργάνωσης «ΚΑΛΛΙΣΤΩ»

«Προστασία του περιβάλλοντος», «βιωσιμότητα του πλανήτη», «μείωση των ρύπων» είναι έννοιες που είχαν αρχίσει να καθιερώνονται ως αξίες στην εποχή μας. Μήπως όμως έγιναν και πάλι απλές λέξεις μετά τη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης; Σε όλους αυτούς που ενδιαφέρονται, μελετούν, εργάζονται ή μάχονται (ατομικά και συλλογικά) για την προστασία του περιβάλλοντος, στο οχτάωρό τους ή μετά από αυτό, σε όλους τους απλούς πολίτες που προσπαθούν να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για τη βιωσιμότητα του πλανήτη, επιστρέφει δυστυχώς το ξεχασμένο εδώ και καιρό ερώτημα. Εχουν πλέον νόημα όλα όσα κάνουμε στην καθημερινότητά μας, μπροστά στη δύναμη των «ισχυρών» συμφερόντων;

Δυστυχώς, είναι ένα ερώτημα που θα περνάει από το μυαλό μας κάθε φορά που θα ανακυκλώνουμε, που θα σκεφτόμαστε αν θα πάρουμε το αμάξι ή το λεωφορείο, κάθε φορά που θα αγοράζουμε μια συσκευή χαμηλής κατανάλωσης ή θα κλείνουμε την οθόνη του Η/Υ από το κουμπί... και ενώ ακόμα όλοι μας ξέρουμε τη σωστή απάντηση και θα συνεχίσουμε να την υπερασπιζόμαστε, και μόνο η ύπαρξη αυτού του διλήμματος (που όπως φαίνεται θα περάσει και στις επόμενες γενιές) είναι η πρώτη μεγάλη μας ήττα μετά την Κοπεγχάγη. Δεν είναι της ώρας να μιλάμε για χρονικά περιθώρια, ποσοστά μείωσης ρύπων και τιμές-στόχους. Δεν θέλω να ξέρω ποια είναι τα σωστά νούμερα! Θα ήθελα να ξέρω γιατί η ανθρωπότητα δεν βάζει μυαλό.

• Η Κοπεγχάγη της... μαμάς. Κατερίνα Χριστοφιλίδου Δημοσιογράφος του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΪ

Χρειάστηκαν 3 μήνες σκληρών και επίπονων διαπραγματεύσεων μέχρι να καταφέρω τη μαμά να εγκαταλείψει την πρόπλυση και να πλένει στους 30 βαθμούς, για να κάνει εξοικονόμηση νερού και ενέργειας. Καθώς η λευκότητα της μπουγάδας αποτελεί ύψιστο ζήτημα τιμής για τις απανταχού Ελληνίδες μάνες, η στροφή της μαμάς στην «πράσινη μπουγάδα» συνέπεσε με τη συνειδητοποίηση της ατομικής της ευθύνης απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Ακολούθησαν σαρωτικές αλλαγές: ανακύκλωση, λάμπες χαμηλής κατανάλωσης, οικολογικά καθαριστικά σπιτιού. Σίγουρη ότι οι προσπάθειες και η θυσία της πρόπλυσης θα δικαιωθούν με μια παγκόσμια συμφωνία, έτσι ώστε οι νοικοκυρές να αγωνιστούν μαζί με τη βιομηχανία κατά της κλιματικής αλλαγής, η μαμά παρακολουθούσε τα συμβαίνοντα στην Κοπεγχάγη με κομμένη την ανάσα.

Και εκεί που νομίζαμε ότι όλα είναι δυνατά, μας το χάλασε ο Ομπάμα και οι 120 ενωμένοι ηγέτες. Ηρθε στην Κοπεγχάγη, τσαλάκωσε τα χαρτιά των διετών διαπραγματεύσεων, έβαλε το δικό του βολικό κείμενο -μη συμφωνίας- στο τραπέζι χωρίς δεσμεύσεις και «πρέπει», ώστε να μη δυσαρεστηθούν οι μεγάλες βιομηχανίες, που, αντίθετα με τη μαμά, δεν ήταν διατεθειμένες να κόψουν ούτε την πρόπλυση ούτε και τα ορυκτά καύσιμα και με συνοπτικές διαδικασίες η μη συμφωνία -που θα ανεβάσει τη μέση θερμοκρασία της Γης τουλάχιστον κατά 3,2 βαθμούς Κελσίου- επικυρώθηκε, αφήνοντας τη μαμά με την απορία: «Εγώ να βάλω ή να μη βάλω πρόπλυση;».

• Θέλω πίσω το αύριο. Θοδωρής Γκόνης Ποιητής, σκηνοθέτης

Η Γη έχει πυρετό. Τον πυρετό μας. Τον πυρετό της δόξας. Tης αλόγιστης ανάπτυξης, της «πολυεθνικής» ασυδοσίας, της απληστίας των κερδών, των αγορών. Η Διάσκεψη της Κοπεγχάγης θερμομέτρησε, εκτίμησε, αποφάνθηκε για τα θεμιτά όρια της θερμοκρασίας, αλλά «άνθρακες ο θησαυρός» και τα μαντάτα μαύρα. Τα χέρια δεν δόθηκαν πάνω στο τραπέζι με βούληση, απόφαση και δέσμευση. Γιατί οι λίγοι ισχυροί, ανεπτυγμένοι και αναπτυσσόμενοι αρνήθηκαν να ρίξουν τον δικό τους πυρετό, να θυσιάσουν κάτι από τα ρυπογόνα κέρδη τους. Μόνο; Ή μήπως… Θεέ μου, πώς ανοίγει έτσι η όρεξη! Και ο χορός καλά κρατεί. Από το Κιότο. Η μείωση των ρύπων στον τζόγο της αγοράς. Νέες ευκαιρίες. Νέα υπερκέρδη.

Πώς θα πέσει έτσι η θερμοκρασία της Γης στη φυσιολογική του σώματός μας; Με χέρια βουτηγμένα στους ρύπους και στα δηλητήρια. Χωρίς χέρια ενωμένα, καθαρά. Αλλά δανεικά είναι αυτά. Ομως, όχι δανεικά και αγύριστα. Βράζει από θυμό η Γη. Λιώνουν οι πάγοι. Ποια συμφέροντα, ποια αδιαφορία, σκοπιμότητα, ποια αφροσύνη μπορεί να χωρέσει τόσους ποταμούς δακρύων; Τόσο βάναυσα, πυρακτωμένα καλοκαίρια. Τόσο unisex, παντός καιρού εποχές, ευνουχισμένες, ερμαφρόδιτες. Θέλω πίσω εκείνα τα καλοκαίρια τα παλιά. Τα «φιλικά στον χρήστη». Την αλλαγή των εποχών. Την προσμονή τους. Το μέλλον υπόσχεται πολλή ξηρασία. Επειγόντως θέλω πίσω το αύριο.

• Χρειάζεται κι άλλη προσπάθεια. Σταύρος Δήμας Πρώην Επίτροπος Περιβάλλοντος της Ε.Ε.

Οι στόχοι και οι επιδιώξεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης ήταν πολύ σαφείς. Θέλαμε μια συμφωνία παγκόσμια, δίκαιη, βασισμένη στα δεδομένα της επιστήμης και νομικά δεσμευτική, που να διασφαλίζει ότι η μέση αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη δεν θα ξεπεράσει τους 2 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Επίσης, μια συμφωνία για την απαιτούμενη χρηματοδότηση για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτοί εξακολουθούν να παραμένουν και μετά την Κοπεγχάγη. Τα αποτελέσματα της διάσκεψης, παρά τις προσπάθειες της Ε.Ε. και των ηγετών της, δεν ήταν ανάλογα με τις προσδοκίες και τους στόχους τους οποίους είχαμε θέσει.

Αν και είναι θετικό, για παράδειγμα, το γεγονός ότι συμφωνήθηκε πως η θερμοκρασία του πλανήτη δεν πρέπει να ξεπεράσει τους 2 βαθμούς Κελσίου, εντούτοις, σύμφωνα με ανάλυση του ΜΙΤ, με τις δεσμεύσεις της Κοπεγχάγης δεν θα επιτευχθεί αυτός ο στόχος, αλλά θα έχουμε άνοδο θερμοκρασίας κατά 3,2 βαθμούς Κελσίου.

Χρειάζεται, λοιπόν, συνέχιση της προσπάθειας σε παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου περισσότερο από τις μειώσεις που έχουν συμφωνηθεί στην Κοπεγχάγη. Επίσης, αν και ο στόχος για τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση (2010-2012) με 30 δισ. δολάρια επιτευχθεί, απομένει να συμφωνηθεί ο συγκεκριμένος τρόπος χρηματοδότησης για την περίοδο από το 2013 και μετά. Υπάρχουν και ορισμένα άλλα θετικά σημεία της συμφωνίας της Κοπεγχάγης, τα οποία πρέπει να αξιοποιηθούν, ώστε, στην επόμενη διάσκεψη που θα γίνει στο Μεξικό στο τέλος του 2010, να επιτευχθεί η νομικά δεσμευτική συμφωνία που, όπως ανέφερα προηγουμένως, είναι ο στόχος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

• Μια αποτυχία της πολιτικής. Μαργαρίτα Καραβασίλη Ειδική Γραμματέας Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Το σημαντικότερο συνέδριο στην παγκόσμια ιστορία έληξε άδοξα, με κυρίαρχο μήνυμα την αποτυχία της επίσημης πολιτικής και των πολιτικών. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής απαιτεί πλέον ένα, συνολικά, διαφορετικό μοντέλο πολιτικής, όπου τα συμφέροντα των κρατών και των κυβερνήσεων θα ταυτίζονται με τα συμφέροντα του περιβάλλοντος και των κοινωνιών μας. Και αυτό μπορεί να γίνει του χρόνου, στο Μεξικό, με συμφωνία σε ένα νομικά δεσμευτικό κείμενο. Γιατί όλοι γνωρίζουν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας, η υποχώρηση των παγετώνων, η άνοδος της στάθμης των θαλασσών δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας και ότι κάθε καθυστέρηση επιδεινώνει την κλιματική κρίση.

Είναι πλέον καιρός να αντιληφθούμε πως η κλιματική κρίση θα υπάρχει και μετά την οικονομική ανάκαμψη, γιατί δεν είναι η κρίση της οικονομίας που φρενάρει την ανάπτυξη, αλλά η περιβαλλοντική! Το πραγματικό πρόβλημα θα εμφανιστεί όταν η διψασμένη για πετρέλαιο διεθνής οικονομία ξαναβρεί τους υψηλούς αναπτυξιακούς ρυθμούς της. Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της Κοπεγχάγης οφείλουμε, η κάθε χώρα, η κάθε κυβέρνηση, σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, να προσδιορίσουμε με σαφήνεια πιο φιλόδοξους ποιοτικούς και ποσοτικούς στόχους και μέτρα που άμεσα θα εφαρμόσουμε, υπερκαλύπτοντας το στόχο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για το 2020 (20, 20, 20), εστιάζοντας κυρίως στα τεράστια περιθώρια εξοικονόμησης ενέργειας και ενεργειακής απόδοσης που υπάρχουν, κυρίως στη χώρα μας και ιδιαίτερα στον κτιριακό τομέα, όπου τίποτε δεν έχει ακόμη προχωρήσει. Τα οφέλη θα είναι εξίσου τεράστια σε κάθε επίπεδο, επηρεάζοντας θετικά και την ποιότητα της ζωής μας.

• Η διάσκεψη που άλλαξε τον κόσμο - προς το χειρότερο. Δημήτρης Ιμπραήμ Υπεύθυνος για θέματα ενέργειας και κλιματικών αλλαγών στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace

Λίγο το αφόρητο -για τα δικά μου γούστα- κρύο, λίγο η πανάκριβη -για τις ελληνικές τσέπες- Κοπεγχάγη και η παροιμιώδης αγένεια των Δανών, δεν ήθελε και πολύ για να με προκαταλάβει ένα αρνητικό προαίσθημα για τη διάσκεψη που θα μπορούσε να αλλάξει τον κόσμο, και τελικά τον άλλαξε, αλλά προς το χειρότερο. Χρειάστηκαν μόλις λίγες ημέρες στον συνεδριακό χώρο (Bella Centre) για να δω το φόβο μου να γίνεται πραγματικότητα. Από την ατελείωτη ορθοστασία στο κρύο για να πάρεις τη διαπίστευση μέχρι το οργανωτικό χάος της δανέζικης προεδρίας, την παρελκυστική πολιτική των διπλωματών και την «έξωση» των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, όλα συνέθεταν επί δέκα ημέρες τον ιδανικό τόπο του εγκλήματος στο Bella Centre.

Τελικά, αποδείχθηκε ότι ο αχανής αυτός χώρος ήταν περιττός, όπως και τα δύο χρόνια προετοιμασίας μέχρι τη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης. Στο «Σύμφωνο της Κοπεγχάγης» κατέληξαν οι ισχυροί σε ένα κλειστό δωμάτιο του πρώτου ορόφου του Bella Centre σε λίγες μόλις ώρες. Τελείως ειρωνικά, ολόκληρος ο πλανήτης στεκόταν στο ισόγειο και παρακολουθούσε τους ισχυρούς να αποφασίζουν αφ' υψηλού. Στεκόμασταν όλοι μας τόσο κοντά, και όμως κανείς δεν είχε δικαίωμα εισόδου στον πρώτο όροφο, πόσω μάλλον σε αυτό το δωμάτιο. Λίγοι πολιτικοί ακύρωσαν σε λίγες ώρες όλα αυτά για τα οποία η ανθρωπότητα αγωνιζόταν τόσα χρόνια. Σήμερα πια κινδυνεύουμε να χάσουμε κάτι παραπάνω από το Πρωτόκολλο του Κιότο, και αυτό είναι το ποιος και πώς τελικά αποφασίζει για ένα παγκόσμιο πρόβλημα, όπως αυτό των κλιματικών αλλαγών. Στην Κοπεγχάγη, οι ΗΠΑ και η Κίνα κατάφεραν να μετατρέψουν τη Διάσκεψη του ΟΗΕ σε μια συνάντηση του G2, που έφερε προ τετελεσμένου τα υπόλοιπα 192 κράτη που βρίσκονταν εκεί. Η Κοπεγχάγη δημιούργησε πολλά προβλήματα και δεν προσέφερε καμία λύση. Το 2010 θα έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας.

• Η αναμενόμενη αποτυχία. Γιάννης Ζιώμας Αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ

Η αποτυχία της 15ης Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα στην Κοπεγχάγη ήταν αναμενόμενη, τουλάχιστον για όσους είχαν ασχοληθεί σε βάθος με το θέμα. Κανείς ειδικός δεν περίμενε ότι η διάσκεψη θα έκλεινε με μια ουσιώδη και εφαρμόσιμη συμφωνία. Είναι προφανές ότι συμφωνίες αυτού του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού βεληνεκούς πρέπει να έχουν συζητηθεί και συμφωνηθεί από πριν και να απομένει η τελική «σφραγίδα» των ηγετών του κόσμου. Διαφορετικά, το τελικό προϊόν, στην καλύτερη περίπτωση, είναι ένα κείμενο «ευχολόγιο», όπως αυτό που απέμεινε από την Κοπεγχάγη ύστερα από 13 ημέρες χαοτικών διαπραγματεύσεων και μαραθώνιων διαβουλεύσεων. Ποια είναι όμως τα πραγματικά αίτια για την αποτυχία της Διάσκεψης της Κοπεγχάγης;

Πρώτα απ' όλα, είναι ξεκάθαρο ότι οι σημαντικές κυβερνήσεις δεν ήθελαν συμφωνία, αλλά ούτε συνέχεια σε ό,τι είχε προηγηθεί, όπως η συμφωνία του Μπαλί που ουσιαστικά ξεχάστηκε. Δεύτερον, θα ήταν αφελές να περιμένουμε ότι οι πολιτικοί ηγέτες κρατών όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα θα είχαν την απαιτούμενη ευελιξία για την ανάληψη ποσοτικοποιημένων δεσμευτικών υποχρεώσεων μεσούσης της διασκέψεως, αφού κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό από τα πολιτικά συστήματα των χωρών τους. Στα ανωτέρω, τέλος, πρέπει να προσθέσουμε τις πολλές και αποκλίνουσες πολιτικές, στρατηγικές και οράματα, καθώς και τα πολυπληθή τεχνικά κείμενα, με κύριο χαρακτηριστικό τις ολέθριες λεπτομέρειες (ιδιαίτερα τα προερχόμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση), για να έχουμε την πλήρη συνταγή της αποτυχίας.

• Yes we can! No, we didn't... Δημήτρης Καραβέλλας Διευθυντής του WWF Ελλάς

Πέρα από τον σύνθετο και τεχνικό χαρακτήρα της όλης διαδικασίας, το τελικό ουσιαστικό ζητούμενο από τη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης ήταν απλό και ξεκάθαρο: οι πολιτικοί ηγέτες του κόσμου να συμφωνήσουν σε μια φιλόδοξη, δίκαια και νομικά δεσμευτική συνθήκη, ικανή να συγκρατήσει την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κάτω από το κρίσιμο όριο των 2 βαθμών Κελσίου. Ως προς αυτό, η Κοπεγχάγη απέτυχε παταγωδώς. Οι πολιτικοί ηγέτες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, φάνηκαν πολύ κατώτεροι των περιστάσεων. Πέρα από τις προφανείς ευθύνες συγκεκριμένων χωρών (π.χ. ΗΠΑ, Κίνα) να επιδείξουν την αναγκαία βούληση, ίσως το πιο αξιοσημείωτο και ανησυχητικό για όσους παρακολούθησαν από κοντά τη μαραθώνια διαδικασία ήταν το διάχυτο κλίμα έλλειψης εμπιστοσύνης μεταξύ πλουσίων και φτωχών και την ανικανότητα του ΟΗΕ να γεφυρώσει αυτό το χάσμα.

Κακά τα ψέματα, η αποτελεσματική παγκόσμια διακυβέρνηση για ένα τόσο κρίσιμο θέμα, όπως η κλιματική αλλαγή, παραμένει κυρίαρχο ζητούμενο μετά την αποτυχία της Κοπεγχάγης. Δεν χάθηκαν όμως όλα. Οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν και του χρόνου στο Μεξικό, μια και έχουν μείνει ανοιχτές όλες οι διαδικασίες για τη διάδοχη κατάσταση του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Τα χρονικά περιθώρια αρχίζουν πάντως να πιέζουν ασφυκτικά. Ίσως μία ακόμη πιο δυναμική κινητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών είναι ικανή να μετατρέψει την αναποφασιστικότητα των ηγετών σε βαρύ πολιτικό κόστος. Ίσως, τότε, το Μεξικό να δώσει στις επόμενες γενιές αυτό που όφειλε να έχει εξασφαλίσει η Κοπεγχάγη.

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_oiko1_2_11/01/2010_1290728